Metafizik Nedir? Metafizik Soruları ve Örnekleri

metafizik

Metafizik, varoluşun, varlığın ve dünyanın doğasıyla ilgilenen felsefenin dalıdır. Disiplini gerçekliğin temel doğasını anlamaya çalışmak olarak açıklamaya çalışır. Metafizik, bilimin keşfettiği tüm bu gerçekleri düzenlemeyi ve sistematikleştirmeyi ve genel özelliklerini açıklamayı amaçlamaktadır. Rasyonel olarak dünyanın sahip olması gereken veya sahip olabileceği özellikler hakkında düşünür. Bilim gözleme dayanır ve teoriler test edilip çürütülebilirken, metafizikçiler teorileri yalnızca akıl yürütme temelinde reddederler. Dünyanın ne olduğu, nasıl çalıştığı ve genel ve soyut terimlerle hepsinin nasıl birbirine uyduğu konusundaki metafiziksel anlayış, var olan en gerçek ve önemli şey olabilir.

Geçmişten Günümüze Felsefi Bir Yaklaşım

Muhtemelen, metafizik felsefenin temelidir: Aristoteles ona “ilk felsefe” (veya bazen sadece “bilgelik”) adını verir ve “ilk nedenler ve şeylerin ilkeleri” ile ilgilenen konu olduğunu söyler.

Aristoteles, metafiziğini başlangıçta üç ana bölüme ayırmıştır ve bunlar metafiziğin ana dalları olmaya devam etmektedir:

Ontoloji (varlığın ve varoluşun incelenmesi, fiziksel veya zihinsel varlıkların tanımı ve sınıflandırılması, özelliklerinin doğası ve değişimin doğası dahil)

Doğal Teoloji (dinin ve dünyanın doğası, ilahi olanın varlığı, yaratılışla ilgili sorular ve diğer çeşitli dini veya manevi konular dahil olmak üzere Tanrı’nın incelenmesi)

Evrensel Bilim (çatışmama yasası gibi mantık ve muhakemenin ilk ilkelerinin incelenmesi)

Metafizikçiler, doğa biliminin deneyim dünyasını araştırdığını iddia edebilirken, metafizik sorular gerçekliği aşan yönleriyle ilgilidir. Tehlike, deneyimlerimizin ötesine geçmeye yönelik herhangi bir girişimin anlamsız kalmasıdır, çünkü biz bunu hiçbir şekilde anlamayacağız. Bu tür metafizik şüpheleri, 18. yüzyılda David Hume ve Immanuel Kant’tan beri var. Ancak belirleyici değiller.

Metafizik bir ifadenin genellikle Dünya ya da evren hakkında makul görünebilecek ancak sonuçta ampirik (bilginin duyumlar sayesinde ve deneyimle kazanılabileceğini öne sürmek) olarak doğrulanabilir, test edilebilir ya da kanıtlanabilir olmayan bir fikri ima ettiğini söylemek daha yararlı olabilir.

Bunların ve tüm benzer konuların ortak paydası, elbette, gerçekliğin keşfiyle ve idealist anlamda, bu tür bir bilginin bu dünyadaki insan yaşamına hem bireysel hem de toplu olarak nasıl fayda sağlayabileceğini ele alır. Öyleyse, bu tür ilgi alanlarının amacı buysa, çoğu profesyonel metafizik uygulayıcısının metafiziği manevi bir felsefe veya yaşam tarzı olarak görmesinin nedeni budur. Günümüzde metafizikteki çok az uygulayıcı dışında hepsi, hangi sistem veya metafizik öğretisi ile meşgul olurlarsa olsunlar, bir tür ruhsal felsefenin önemli bir noktasına sahiptir.

Metafizik Soruları

Daha mutlak bir anlamda, metafizik insan, zihin ve Evren ilişkisi gibi yaşamın temel sorunlarıyla uğraşır. En temel soruları sorarak hayat üzerine derinlemesine düşünmeyi gerektiriyor. “Ben kimim; ben neyim; neredeydim ve nereye gidiyorum?”

Varoluş ve Gerçeklik

Gerçekten var olup olmadığımız sorusu metafizikte sorulan ilk sorulardan biriydi. Pek çok din, olduğumuz her şeyin ruhumuzda olduğuna ve bedenlerimizin ruhlarımızı içimizde tutan kabuklardan başka bir şey olmadığına inanmaktadır.

Ampirik ve Kavramsal Nesneler

Deneysel nesneler, şu anda elinizin üstünde olduğu bilgisayar faresi gibi duyularınızın onaylayabileceği şeylerdir. Kavramsal nesneler daha yanıltıcıdır. ‘Aşk’ kavramsaldır çünkü onu ölçmenin bir yolu yoktur. Aşka dokunmanın, koklamanın, duymanın, görmenin veya tatmanın bir yolu yoktur. Aynı şey sayılar için de geçerli. 3 rakamı fiziksel anlamda gerçekten mevcut değil; sadece dünyayı anlamayı biraz daha kolaylaştırır.

Kozmoloji ve Kozmogoni

Kozmoloji (evren bilimi), bir bütün olarak evreni konu alan bilim dalıdır. Her iki konu da evrenin kökenine, kompozisyonuna ve amacına odaklanmaktadır. Bir kozmolog, evrenin tesadüfen mi tasarlandığını yoksa yeni mi oluştuğunu sorgulamaktadır. Tasarlanmışsa, amaç neydi? Milyarlarca yıldızın tümü bir çocuğun karınca çiftliğine eşdeğer midir? Yoksa evren bazı bilimsel deneylerin parçası olarak mı yaratılmıştır?

Özgür İrade ve Determinizm

Bu kavramlar Matrix üçlemesinde bulunmaktadır. Burada her makine ve program Neo’ya daha önce olanların tekrar olacağını ve her şeyin önceden belirlenmiş olduğunu söylemektedir. Bu arada, insanlar kendi geleceklerini inşa etmek için ellerinden geleni yapıyorlar, böylece özgür iradelerini kullanıyorlar. Özünde, özgür irade, insanların sonuçları etkileyebileceği inancıdır, determinizm ise geleceğin değiştirilemeyeceğini söyler.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!

Dergeek Üyeleri Ne Diyor?